De cijfers achter de spijtverhalen: 107.000 dossiers na chirurgie

Wie de verhalen op deze site leest, ziet steeds dezelfde wending: de ingreep kwam, en het gevoel dat zou verdwijnen bleef. Lang gold dat als anekdote — losse ervaringen tegenover "de wetenschap". Een dossierstudie onder ruim 107.000 mensen met een diagnose genderdysforie draait die verhouding om.

Wat er gemeten is

Lewis e.a. (2025) analyseerden in The Journal of Sexual Medicine (22(4), 645–651) een nationale dossierdatabase over de periode 2014–2024. Met propensity score matching werden geopereerde en niet-geopereerde mensen zo vergelijkbaar mogelijk gemaakt. In de geopereerde groep lagen de percentages psychische diagnoses in alle categorieën hoger: bij de mannelijke groep 25,4% depressie tegenover 11,5% en 12,8% angst tegenover 2,6%; bij de vrouwelijke groep 22,9% tegenover 14,6% depressie, 19,8% tegenover 8,4% suïcidale gedachten en 19,3% tegenover 7,1% middelenstoornissen.

Waarom dit ertoe doet voor spijt en detransitie

Het gangbare tegenargument tegen spijtverhalen is dat ze zeldzaam zijn: een enkeling die het achteraf anders ziet, tegenover duizenden die tevreden zijn. Maar die tevredenheid is nauwelijks gemeten — en waar op populatieniveau wél gemeten wordt, is het beeld somberder dan de belofte. Dan is de vraag niet meer of spijt zeldzaam is, maar of iemand überhaupt bijhoudt hoe het mensen na de ingreep vergaat.

Dat het antwoord meestal nee is, verklaart ook waarom spijtcijfers zo laag lijken: klinieken tellen vaak alleen wie terugkomt. Wie wegblijft, telt niet mee.

De omvang van de detrans-gemeenschap

De analyse waarop dit artikel steunt, noemt twee indicatoren buiten de klinieken om: de detrans-gemeenschap op Reddit, in juli 2026 goed voor ruim 63.000 leden, en het project detrans.ai (2025), dat tienduizenden berichten uit die gemeenschap analyseerde. Daarin komt telkens hetzelfde terug: een korte beoordeling vooraf, weinig aandacht voor wat er verder speelde, en een lange periode daarna waarin niemand meer vraagt hoe het gaat.

Wat de studie niet aantoont

Het gaat om observationeel onderzoek: het bewijst geen oorzakelijk verband. Mensen die tot chirurgie overgaan kunnen vooraf al zwaarder belast zijn geweest. Maar ook die lezing raakt de kern van de spijtverhalen: als niemand kan zeggen welk effect de ingreep zelf heeft, is de belofte waarop mensen tekenden nooit onderbouwd geweest.

Wat er ontbreekt

De Britse kliniek GIDS in Tavistock hield geen systematische langetermijnregistratie bij — het gat dat in de zaak van Keira Bell en in de Cass Review (2024) zichtbaar werd. De Finse registerstudie van Ruuska e.a. (2024) en het werk van Bränström en Pachankis (2020) wijzen dezelfde kant op. En wie de vraag toch stelt, betaalt er soms voor: in 2026 werd een overzichtsartikel van Jason Watson over de suïcide-evidentie na protest ingetrokken.

Zie ook onze verhalen en het dossieroverzicht. De schadekant staat op Transitieschade.nl, de ethische analyse op Transethiek.nl.

Bron: Rachel Hannam, Beyond Gender-Affirming Rhetoric: Scrutinising Population-Level Data, PITT (Parents with Inconvenient Truths about Trans), 18 augustus 2026. Primaire studie: Lewis e.a. (2025), The Journal of Sexual Medicine, 22(4), 645–651.